Waterlinie Experience Tour

Deze tour bestaat uit meer dan 280 km fietsplezier langs de Oude Hollandse Waterlinie. Van Gorinchem tot Muiden en weer terug via Nieuwersluis, Woerden, Oudewater, Schoonhoven en Nieuwpoort, verdeeld in 8 dagtrajecten!

Hevige gevechten hebben langs deze Linie plaatsgevonden tijdens het rampjaar 1672. Ontdek deze spannende gevechtshistorie van de moeder der Waterlinies via vestingsteden, schansen, inundatievelden, sluizen. Rust lekker uit op een van de vele terrasjes onderweg of in een landelijke B&B. Leuk om te combineren met een museumbezoek.

Dagtraject 1: Van Gorinchem naar Schoonhoven
De route start in Gorinchem, één van de best bewaard gebleven vestingsteden van de Oude Hollandse Waterlinie met een belangrijke strategische functie. Samen met het kleine vestingstadje Woudrichem verdedigden zij de rivier tegen vijandelijke troepen, die via het water of via de hoger gelegen oeverwallen Holland zouden kunnen binnenvallen. Ze kregen hierdoor de bijnaam van Twin Cities, net zoals het authentieke vestingstadje Nieuwpoort en het zilverstadje Schoonhoven. In Nieuwpoort als in Schoonhoven kunt u heerlijk overnachten en eten om aan te sterken voor de tweede etappe.

Dagtraject 2: Van Schoonhoven naar Zwammerdam
Vanuit Schoonhoven fiets je langs het prachtige riviertje de Vlist, onderweg kom je langs de Koeneschans. Nu bijna niet voor te stellen, maar tijdens het rampjaar 1672 een belangrijk onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie. Maak gebruik van de VR paal en krijg een beeld hoe het vroeger was. Verderop kom je door Haastrecht en via Gouda, ook wel de achterkant van de Waterlinie genoemd, kom je uiteindelijk in Zwammerdam. Waar de Fransen flink huisgehouden hebben in 1672.  

Dagtraject 3: Van Zwammerdam naar Wilnis (TOP Pondsbroekersluis)
Nu komen we in een soort niemandsland. We volgen de grens tussen Zuid-Holland en Utrecht. Vroeger is hier hevig gestreden, nu een oer-Hollands landschap met weidse uitzichten, knotwilgen, koeien en heel veel water. Stel je voor dat de polders die je nu ziet allemaal onder water stonden. Een grote watervlakte tussen Holland en de vijand. Onderweg kom je langs twee voormalige posten: de Groene Jonker en Woerdens Verlaat.

Dagtraject 4: Van Wilnis naar Weesp
We beginnen in het polder- en plassenlandschap en geleidelijk komen we meer in bebouwd gebied. De stad komt weer dichterbij. We komen door het prachtige plaatsje Weesp. Na de belegering vin 1672 door de Fransen wordt besloten om er een echte vestingstad van te maken met grachten en vier bastions. Dit traject is een ultieme combinatie van stad en land, vesting en inundatie.

Dagtraject 5: Van Weesp via Muiden naar Breukelen
Als we Weesp verlaten fietsen we richting Muiden en komen we langs nabijgelegen forten zoals Hinderdam en Uitermeer. Met uitzicht op het vele water en het Muiderslot kan er een goede voorstelling gemaakt worden van hoe de Waterlinie eruit gezien heeft ttv 1672 met het Muiderslot als icoon. Het slot dat de vesting zo goed verdedigd heeft in de oorlog van 1672-1673. De vestingwerken zijn redelijk goed bewaard gebleven met nog elf bastions, enkele goed zichtbare beren in de gracht (een gemetselde dam in een vestinggracht) en een ravelijn (een versterkt eiland gelegen in de vestinggracht) met daarop het zogenaamde Muizenfort.

Dagtraject 6: Van Breukelen naar Oudewater
Breukelen wordt wel het mooiste dorp van Utrecht genoemd, gelegen langs water en een historisch centrum is het een super plek om te overnachten en vandaar uit verder te fietsen door het weidse plassengebied met weidevogels en koeien om zo in het Oudhollandse stadje Oudewater te komen. Waar het altijd levendig en gezellig is.  

Dagtraject 7: Van Oudewater naar Kinderdijk
Je fietst vandaag van Utrecht naar Zuid-Holland. Als je er niet op let zie je niet veel verschillen. Het blijft uiterst groen en weids en er is altijd water om je heen. Vroeger was dit grensgebied vaak het strijdtoneel tussen de Graven van Holland en de Bisschoppen van Utrecht. Water werd veelal ingezet in de strijd. Door water af te dammen konden overstromingen bij de buren plaatsvinden of handelsstromen letterlijk droog gelegd worden.

Dagtraject 8: Van Kinderdijk naar Gorichem
Kinderdijk, wie is er niet geweest… Een imposant fenomeen waar vele toeristen op af komen. Een staaltje waterschapskunsten die de Hollanders als geen ander beheersen. Nog steeds draaien en malen sommige molens. Met de molens en de wind in de rug word je weer naar Gorinchem geblazen, waar een heerlijk terrasje op je wacht.

Hollandse Boerenkaas Route

De Hollandse Boerenkaas Route is een fietsavontuur dat je meeneemt door de weidse Cheese Valley, een gebied doordrenkt met eeuwenoude kaasgeschiedenis tussen Bodegraven, Reeuwijk, Woerden, Gouda en de Krimpenerwaard. Stap in het oer-Hollandse landschap met grazende koeien en kronkelende sloten met knotwilgen, en proef de verrukkelijke Hollandse boerenkaas.

Verken het prachtige landschap en geniet onderweg van afstapmomenten in Bodegraven en Oudewater, waar je kunt proeven van lokale lekkernijen en de gezellige stadscentra kunt verkennen. Ontdek de rijke kaashistorie in Woerden en Gouda, en vergeet niet te stoppen bij lokale bezienswaardigheden zoals kaasmusea en historische boerderijen.

Informatie

Startpunt: Landal De Reeuwijkse Plassen
Eindpunt: Landal De Reeuwijkse Plassen
Lengte: 54 km
Duur: Ongeveer 5 uur

Gouden Eeuw Driehoek Route

Ontdek de prachtige Gouden Eeuw Driehoek Route, een fietsroute die je door schilderachtige polderlandschappen en historische stadjes zoals Schoonhoven, Oudewater, Gouda en Haastrecht leidt. Elk van deze charmante stadjes heeft zijn eigen rijke geschiedenis en unieke oude ambachten die bloeiden tijdens de Gouden Eeuw.

Routebeschrijving

Vanaf TOP Schoonhoven verken je de stad en bewonder je de historische bezienswaardigheden zoals het Zilvermuseum en het sfeervolle stadscentrum. Daarna fiets je door de prachtige polderlandschappen met oude molens richting Haastrecht en Gouda, waar je kunt genieten van een welverdiende pauze en de bezienswaardigheden kunt ontdekken. Je eindigt de reis weer terug in Schoonhoven, na de volledige schoonheid van de Gouden Eeuw Driehoek Route te hebben ervaren.

Informatie

Startpunt: TOP Schoonhoven
Eindpunt: TOP Schoonhoven
Lengte: 45,21 km
Duur: Ongeveer 4 uur

Fietsroute langs Goejanverwellesluis

Woerden, Oudewater en het Groot Waterschap Woerden wilden in de 16e eeuw een hoger waterpeil zodat grotere schepen gemakkelijker de sluis konden passeren. Delft, Gouda en Rotterdam waren tegen en werden door de voorganger van meester Frank Visser in het gelijk gesteld. Het conflict haalde zelfs het geschiedenisboekje. Toch geldt ook hier dat wie het laatst lacht, het best lacht: in 1558 werd het waterpeil alsnog verhoogd. Oudewater kent een zwarte bladzijde in datzelfde geschiedenisboekje: de stad werd bijna volledig uitgemoord door de Spanjaarden in 1575. Slechts drie mensen overleefden het. Schoonhoven speelde een rol in de oorlog tussen Vlaanderen en Holland in de 14e eeuw, omdat het de Vlaamse kant koos. Stadhouder Willem III kreeg de stad door een list weer onder controle.

Een prachtige, oer-Hollandse route langs mooie dorpjes, historische bezienswaardigheden, groot (Lek) en kleiner (Vlist) water en voor een flink deel over autoluwe polderweggetjes. Een aanrader, ook bij minder mooi weer!

Waterlinieommetje Oudewater

Bezoek vestingstad Oudewater! Het is niet alleen het oudste stadje van het Groene Hart, het is een sfeervolle en monumentale stad met talloze bezienswaardigheden. Voorbeelden zijn de Heksenwaag, het Touwmuseum, drie grote kerken en het Ooievaarsnest. De binnenstad kenmerkt zich door zijn vele prachtige panden met historische gevels. In de musea de Heksenwaag en Touwmuseum de Baanschuur wordt de historie van Oudewater verteld, welke teruggaat tot diep in de Middeleeuwen!

Oudewater, uniek stadje aan de IJssel

Ook Oudewater werd na het Rampjaar versterkt en uitgebouwd als vestingstad van de Oude Hollandse Waterlinie.  In de stadsplattegrond zijn die vestingwerken nog goed terug te vinden.  Het best bewaard is de Grote Gracht aan de oostkant van Oudewater. De Nieuwe Singel begrenst de oostelijke buitengracht. Aan de stadszijde loopt de Lange Burchwal: eens een Middeleeuwse stadsommuring.

Een strategisch object binnen de vesting vormde de Linschotersluis, met de naast gelegen Heulbrug uit 1767. Aan de overkant van de IJssel ging de omwalling verder als Westerwal. Dit 17e-eeuwse halfbastion werd volledig omgeven door het water van de stadsgracht en de Hollandsche IJssel. Aan de noordkant verrees later de scheepswerf De Hollandsche IJssel. Net zoals in andere vestingsteden werden voormalige stadswallen gebruikt voor industriële doeleinden, stadsparken en begraafplaatsen. Maar Oudewater is de enige stad in de Oude Hollandse Waterlinie waar nog een goed functionerend fabriekscomplex op de oude wallen staat.

IZI TRAVEL

Wilt u de wandelroute maken via IZI-TRAVEL? Hier volgt een korte uitleg hoe u de digitale routebeschrijving te zien krijgt:

  • Klik met uw muis op deze downloadlink.
    Ook op de telefoon is het mogelijk om de website te openen. Druk daarvoor ook op de downloadlink.
  • Als u de QR-code wilt gebruiken, kunt u deze met de telefooncamera scannen. Open de camera app en houdt de QR-code goed in beeld. Na een paar seconden ziet u, als het goed is, de website in beeld komen. Druk op de link, nu ziet u de route voor u.
  • U kunt op de bezienswaardigheden drukken voor de audiofragmenten. Deze krijgt u ook automatisch te horen als u de wandelroute aflegt.

KOMOOT

Wandeling

  1. Startpunt is het parkeerterrein aan de Waardsedijk. Tegenover elkaar liggen hier de twee oude begraafplaatsen, beide op een restant van de enveloppe , een rond 1740 aangelegde extra beschermingswal om de oorspronkelijke vestingwal. Op de katholieke begraafplaats, de zuidelijke van de twee, ligt, iets links van de kapel, het graf van de schrijver Herman de Man (1898-1946),  vooral nog bekend van zijn in de Lopikerwaard spelende roman ‘Het wassende water’ uit 1925. Herman de Man is in Nederland min of meer vergeten, maar de meeste Oudewaternaren hebben nog een rijtje boeken van Herman de Man in hun boekenkast staan. .
  2. De Nieuwe Singel loopt langs de oostelijke buitengracht. Halverwege de Singel bevindt zich een inham; tegenover deze inham lag het oostelijke middenbastion van Oudewater. Aan de overzijde zijn de arbeiderswoningen van de Lange Burchwal (de oude stadsommuring) te zien. Dit ‘rode dorp werd in 1921-1922 gebouwd naar een ontwerp van de beroemde architect Jan Wils.
  3. In 1367 werd de Linschotersluis aangelegd binnen de stad. De bijbehorende sluiswachterswoning bevindt zich aan de Vinkenbuurt. De Heulbrug uit 1767 maakte deel uit van de omwalling, die de Lange Burchwal met de Biezenwal verbond. De naam Linschoterpoort herinnert nog aan de poort die hier tot in de 19e eeuw stond. Een afbeelding hiervan is te zien op het bord op het terras naast de brug.
  4. De 16e-eeuwse Heksenwaag heeft Oudewater internationale faam gebracht. De stadswaag kreeg in 1545 van keizer Karel V het privilege om van hekserij verdachte personen te wegen.. Het vlakbij gelegen Arminiushuis herinnert aan het geboortehuis van de theoloog Jacobus Arminius (1559-1609), die als Jacob(us) Hermansz. in Oudewater werd geboren. Als hoogleraar in Leiden werd hij het boegbeeld van de ‘rekkelijken’ in een theologisch geschil rond de predestinatieleer. De ‘preciezen’ zouden als winnaars uit de bus komen. De remonstrantse broederschap kwam voort uit de volgelingen van Arminius’ gedachtegoed. Aan de Kromme Haven 2 is nog een restant van een Remonstrantse schuilkerk te zien.
  5. Het Stadhuis op de Visbrug is herbouwd in 1588, na de verwoesting van 1575. Het gebouw is opgetrokken in Renaissancestijl en heeft een statig aanzien door het omvangrijke bordes. In de 19e eeuw werd het ingrijpend gerestaureerd en na een felle brand in 1968 volgde een nieuwe restauratie.
  6. De Biezenwal maakt deel uit van de voormalige vestingwerken. In het verleden stond hier de stadsmuur van Oudewater. Waar de Biezenwal uitkomt op het Arminiusplein stond de Broeckerpoort. Een afbeelding daarvan is te vinden op het bord aan de muur van de Ontmoetingskerk.
  7. Vanaf de Broeckerpoort, genoemd naar de polder Diemerbroek, ging de stadswal met een boog naar de Hollandsche IJssel en kruiste die met een stenen brug: de Goudse Boom, kort vóór de toren van de St.-Michaëlskerk. Aan de overkant van de rivier ging de wal verder als Westerwal. Daar zijn nog gedeelten van de voormalige stadsgracht te zien.
  8. De Westerwal werd volledig omgeven door het water van de stadsgracht en de IJssel. Aan de noordkant werden in 1789 soldatenbarakken gebouwd en verrees later de scheepswerf De Hollandsche IJssel.
  9. Het huidige Gasplein ligt aan de vroegere Zuiderwal; de gasfabriek is verdwenen, maar de vroegere directeurswoning is nog te zien (het witgepleisterde gebouw).
  10.  Van de zuidelijke vestingwerken is alleen de sloot naast de Groenekade bewaard gebleven. Rond 1740 liet men hier een extra beschermingswal aanleggen om de oorspronkelijke vestingwal, een zogenaamde enveloppe.

Volg ons op sociale media

Contact

Oude Hollandse Waterlinie

De spannendste waterlinie van Nederland was ooit de meest succesvolle linie van Nederland. Nu vormt de Oude Hollandse Waterlinie een prachtig en uniek cultureel watererfgoed met vestingsteden, molens en gemalen, bruggen, sluizen en waterkeringen. De moeite waard om te bezoeken, beleven en beheren.

Het Gidsengilde Corvus organiseert speciaal op zaterdag 20 april een instaprondleiding vanwege het Weekend van het Verdedigingserfgoed. De gids neemt je mee op een rondwandeling door Nieuwpoort en maken het verhaal van de Vestingstad Nieuwpoort en haar rol in de geschiedenis van de Oude Hollandse Waterlinie nog meer beeldend!

🗓 20 April om 13.00 uur vanaf Museum Nieuwpoort. Kijk voor meer informatie in onze agenda. Zie link in bio.

Op de foto: Stenen beer.
📸 Beeldbank Oude Hollandse Waterlinie.

Eeuwenlang zorgden forten, bunkers, vestingen en linies voor de verdediging van ons land. Samen vormen zij het verdedigingserfgoed in Nederland. Op 20 en 21 april worden er honderden boeiende bouwwerken opengesteld, waaronder vele locaties binnen de Oude Hollandse Waterlinie.

© 2022 Stichting Oude Hollandse Waterlinie. Alle rechten voorbehouden. | Contact