Waterlinie Experience Tour

Deze tour bestaat uit meer dan 280 km fietsplezier langs de Oude Hollandse Waterlinie. Van Gorinchem tot Muiden en weer terug via Nieuwersluis, Woerden, Oudewater, Schoonhoven en Nieuwpoort, verdeeld in 8 dagtrajecten!

Hevige gevechten hebben langs deze Linie plaatsgevonden tijdens het rampjaar 1672. Ontdek deze spannende gevechtshistorie van de moeder der Waterlinies via vestingsteden, schansen, inundatievelden, sluizen. Rust lekker uit op een van de vele terrasjes onderweg of in een landelijke B&B. Leuk om te combineren met een museumbezoek.

Dagtraject 1: Van Gorinchem naar Schoonhoven
De route start in Gorinchem, één van de best bewaard gebleven vestingsteden van de Oude Hollandse Waterlinie met een belangrijke strategische functie. Samen met het kleine vestingstadje Woudrichem verdedigden zij de rivier tegen vijandelijke troepen, die via het water of via de hoger gelegen oeverwallen Holland zouden kunnen binnenvallen. Ze kregen hierdoor de bijnaam van Twin Cities, net zoals het authentieke vestingstadje Nieuwpoort en het zilverstadje Schoonhoven. In Nieuwpoort als in Schoonhoven kunt u heerlijk overnachten en eten om aan te sterken voor de tweede etappe.

Dagtraject 2: Van Schoonhoven naar Zwammerdam
Vanuit Schoonhoven fiets je langs het prachtige riviertje de Vlist, onderweg kom je langs de Koeneschans. Nu bijna niet voor te stellen, maar tijdens het rampjaar 1672 een belangrijk onderdeel van de Oude Hollandse Waterlinie. Maak gebruik van de VR paal en krijg een beeld hoe het vroeger was. Verderop kom je door Haastrecht en via Gouda, ook wel de achterkant van de Waterlinie genoemd, kom je uiteindelijk in Zwammerdam. Waar de Fransen flink huisgehouden hebben in 1672.  

Dagtraject 3: Van Zwammerdam naar Wilnis (TOP Pondsbroekersluis)
Nu komen we in een soort niemandsland. We volgen de grens tussen Zuid-Holland en Utrecht. Vroeger is hier hevig gestreden, nu een oer-Hollands landschap met weidse uitzichten, knotwilgen, koeien en heel veel water. Stel je voor dat de polders die je nu ziet allemaal onder water stonden. Een grote watervlakte tussen Holland en de vijand. Onderweg kom je langs twee voormalige posten: de Groene Jonker en Woerdens Verlaat.

Dagtraject 4: Van Wilnis naar Weesp
We beginnen in het polder- en plassenlandschap en geleidelijk komen we meer in bebouwd gebied. De stad komt weer dichterbij. We komen door het prachtige plaatsje Weesp. Na de belegering vin 1672 door de Fransen wordt besloten om er een echte vestingstad van te maken met grachten en vier bastions. Dit traject is een ultieme combinatie van stad en land, vesting en inundatie.

Dagtraject 5: Van Weesp via Muiden naar Breukelen
Als we Weesp verlaten fietsen we richting Muiden en komen we langs nabijgelegen forten zoals Hinderdam en Uitermeer. Met uitzicht op het vele water en het Muiderslot kan er een goede voorstelling gemaakt worden van hoe de Waterlinie eruit gezien heeft ttv 1672 met het Muiderslot als icoon. Het slot dat de vesting zo goed verdedigd heeft in de oorlog van 1672-1673. De vestingwerken zijn redelijk goed bewaard gebleven met nog elf bastions, enkele goed zichtbare beren in de gracht (een gemetselde dam in een vestinggracht) en een ravelijn (een versterkt eiland gelegen in de vestinggracht) met daarop het zogenaamde Muizenfort.

Dagtraject 6: Van Breukelen naar Oudewater
Breukelen wordt wel het mooiste dorp van Utrecht genoemd, gelegen langs water en een historisch centrum is het een super plek om te overnachten en vandaar uit verder te fietsen door het weidse plassengebied met weidevogels en koeien om zo in het Oudhollandse stadje Oudewater te komen. Waar het altijd levendig en gezellig is.  

Dagtraject 7: Van Oudewater naar Kinderdijk
Je fietst vandaag van Utrecht naar Zuid-Holland. Als je er niet op let zie je niet veel verschillen. Het blijft uiterst groen en weids en er is altijd water om je heen. Vroeger was dit grensgebied vaak het strijdtoneel tussen de Graven van Holland en de Bisschoppen van Utrecht. Water werd veelal ingezet in de strijd. Door water af te dammen konden overstromingen bij de buren plaatsvinden of handelsstromen letterlijk droog gelegd worden.

Dagtraject 8: Van Kinderdijk naar Gorichem
Kinderdijk, wie is er niet geweest… Een imposant fenomeen waar vele toeristen op af komen. Een staaltje waterschapskunsten die de Hollanders als geen ander beheersen. Nog steeds draaien en malen sommige molens. Met de molens en de wind in de rug word je weer naar Gorinchem geblazen, waar een heerlijk terrasje op je wacht.

Lange Afstand Waterlinie fietsroute

Van Gorichem tot Muiden
Meer dan 120 km fietsplezier langs de Oude Hollandse Waterlinie. Hevige gevechten hebben langs deze Linie plaatsgevonden tijdens het rampjaar 1672, toen het volk redeloos, radeloos, reddeloos was. Ontdek deze spannende gevechtshistorie van de moeder der Waterlinies via vestingsteden, schansen, inundatievelden, sluizen. Rust lekker uit op een van de vele terrasjes onderweg of in een landelijke B&B. Leuk om te combineren met een bezoek aan Slot Loevestein, Fort Wierickerschans of het Muiderslot. Langs deze verhalende linieroute is van alles te beleven.

In tijden van oorlog je land onder water zetten, het is een typisch Nederlandse vinding. In het ‘Rampjaar’ 1672 werd water voor het eerst op grote schaal ingezet als verdedigingsmiddel. Toen een Franse legermacht van 120.000 man ons land binnenviel werd een brede strook land tussen de Zuiderzee (het huidige IJsselmeer) en de Biesbosch geïnundeerd (onder water gezet). De (Oude) Hollandse Waterlinie was een feit (Erfgoedhuis Zuid-Holland).

Waterlinieommetje Muiden

Muiden staat natuurlijk bekend om het Rijksmuseum Muiderslot. Dit slot alleen al is meer dan een bezoek waard. Het slot speelde vroeger een belangrijke rol bij de verdediging van Holland en vertelt nu de geschiedenis van Muiden. Muiden biedt echter veel meer! Bezoek ook Forteiland Pampus, de Grote Zeesluis, de oostelijke vestingwallen, de Kazerne en de Bruine Vloot. In de musea wordt de geschiedenis van de Hollandse Waterlinie, de Middeleeuwen en de Gouden Eeuw verteld. Naast een groot cultureel aanbod kunt u in Muiden lekker varen, fietsen en wandelen. Zo zijn er verschillende stadswandelingen met gids langs de historische bouwwerken van Muiden. Bent u uitgewandeld of- gefietst? Dan biedt Muiden een ruim en gevarieerd aanbod aan brasserieën, cafés en restaurants. Tot ziens in Muiden!

Muiden met het Muiderslot

Muiden is tot in de 16de eeuw min of meer een open stadje gebleven met wallen en grachten maar grotendeels zonder hoge stenen muren en stadspoorten. Voor de verdediging van Muiden werd namelijk zondermeer vertrouwd op het Muiderslot. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog zijn bredere grachten, hogere stadswallen met bastions en stadspoorten aan beide zijden van de Vecht aangelegd. Ook om het Muiderslot heen werd een omwalling aangebracht in de vorm van een vierhoek met een halve bastion op elke hoek. De vesting hield goed stand tijdens de oorlog van 1672-1673. Direct na deze oorlog is in de Vecht een grote zeesluis gebouwd.

De vestingwerken van Muiden zijn redelijk goed bewaard gebleven. Nog elf van de oorspronkelijke twaalf bastions kunnen in de omwalling onderscheiden worden. In de grachten liggen nog enkele goed zichtbare beren (een gemetselde dam in een vestinggracht) en een ravelijn (een versterkt eiland gelegen in de vestinggracht) met daarop het zogenaamde Muizenfort. Het Muizenfort werd gebouwd rond 1875 als versterking van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het gold als schakel tussen die verdedigingslinie en de Stelling van Amsterdam. Andere militaire relicten betreffen de Westbatterij met torenfort, een kazerne en enkele kanonremises.

IZI TRAVEL

Wilt u de wandelroute maken via IZI-TRAVEL? Hier volgt een korte uitleg hoe u de digitale routebeschrijving te zien krijgt:

  • Klik met uw muis op deze downloadlink.
    Ook op de telefoon is het mogelijk om de website te openen. Druk daarvoor ook op de downloadlink.
  • Als u de QR-code wilt gebruiken, kunt u deze met de telefooncamera scannen. Open de camera app en houdt de QR-code goed in beeld. Na een paar seconden ziet u, als het goed is, de website in beeld komen. Druk op de link, nu ziet u de route voor u.
  • U kunt op de bezienswaardigheden drukken voor de audiofragmenten. Deze krijgt u ook automatisch te horen als u de wandelroute aflegt.

KOMOOT

Wandeling

  1. Vanaf de parkeerplaats langs de A1, bij de Mariahoeveweg, over een brug de oude vesting binnenwandelen. Hier is ook een kleine schutsluis die de oostelijke verdedigingsgracht met de Vecht verbindt.
  2. Langs het Ravelijnspad zijn de vestingcontouren duidelijk te herkennen. Rechts ligt een gedeelte van de stadsgracht en even verderop een ravelijn.
  3. Het Muizenfort, op het ravelijn aan de overkant, werd in 1874 gebouwd ter bescherming van de Naardertrekvaart. Het dankt zijn naam aan de kleur van de grauwe uniformen van de soldaten die daar gelegerd waren. Door de ligging op een ravelijn was het fort moeilijk in te nemen. Tegenwoordig heeft het de functie van museum. Tegenover het Muizenfort liggen een oude kazerne en de Ossenmarkt.
  4. Het Muiderslot verrees omstreeks 1280 op bevel van de Hollandse graaf Floris V.
  5. De Grote Zeesluis van Muiden werd gebouwd in 1673 en 1674. Muiden was honderden jaren een belangrijk scheepvaartknooppunt tussen Amsterdam en de Rijn. De ijzeren draaibrug over de Vecht dateert uit 1870. Tot 1940 reed over deze brug en door de smalle straten van het stadje ook de Gooische Stoomtram.
  6. De Westbatterij met het torenfort was bedoeld ter verdediging van de Zeedijk. Het complex werd voltooid in 1850. Van hieraf is ook het in de toenmalige Zuiderzee gelegen Fort Pampus (1870) te zien.
  7. Vanaf de Westzeedijk, ter hoogte van het achterliggende fort vooruit kijkend, is links van het Muiderslot een stenen beer (dam) te zien op de scheiding van het binnen- en buitenwater. De bovenkant van de beer loopt spits toe (de ezelsrug), wat het al vrijwel onmogelijk maakte er overheen te komen. Om dat nog verder te bemoeilijken werden een of meer hoge stenen obstakels gebouwd: ‘monniken’ of ‘poppen.’ Bijzonder is, dat in deze beer een inlaatsluis voor inundaties gemaakt is.
  1. Bij de Raadtsingel, de voormalige westelijke verdedigingswal, steken we even de Muidertrekvaart over, aangelegd halverwege de 17e eeuw. In de 17e eeuw waren de trekschuiten een zeer belangrijk middel van personenvervoer. Aan de noordkant van de trekvaart die naar Amsterdam leidde, loopt het Kruitpad. Deze naam verwijst naar de vroegere fabriek, die in 1702 begon als kruitmolen De Krijgsman. De kruitfabriek van Muiden werd in 2004 gesloten als reactie op de vuurwerkramp in Enschede.
  2. Op dit gedeelte van de vestingwerken heeft eeuwenlang korenmolen De Spiering gestaan. De molen is verdwenen. De Weesperpoortsluis uit 1739 moest ervoor zorgen dat het water uit de Muidertrekvaart niet wegstroomde naar het inundatiegebied. Even verderop is nog de oude beer te zien, verscholen onder een bruggetje. Beide waterwerken waren van groot strategisch belang.
  3. De gotische Nicolaaskerk met verdedigingstoren uit de 12e eeuw grenst aan nieuwbouw uit de jaren ‘80. Hier stond vanaf de 17e eeuw de voor Muiden belangrijke zoutfabriek van Bouvy.

Volg ons op sociale media

Contact

Oude Hollandse Waterlinie

De spannendste waterlinie van Nederland was ooit de meest succesvolle linie van Nederland. Nu vormt de Oude Hollandse Waterlinie een prachtig en uniek cultureel watererfgoed met vestingsteden, molens en gemalen, bruggen, sluizen en waterkeringen. De moeite waard om te bezoeken, beleven en beheren.


© 2022 Stichting Oude Hollandse Waterlinie. Alle rechten voorbehouden. | Contact