Leerdam

Glasstad. Leerdam, bijna iedereen heeft wel eens van deze prachtige stad gehoord. Het is al sinds 1765 dé glasstad van Nederland. Kom en bezoek dit prachtige stadje aan de Linge!

Historie

De kruitdampen zijn al lang opgetrokken en het kanongebulder is verstomd; de vestingsteden hebben hun werk gedaan. In de 19e eeuw hield de waterlinie op te bestaan en veel vestingsteden hebben toen direct de hoge wallen afgegraven en de poorten afgebroken om toegang tot de stad gemakkelijker te maken. Toch hebben zij stuk voor stuk nog allemaal een mooi, gezellig en historisch centrum.
Plattegrond van Leerdam, anoniem, 1652

Kom eens kijken naar deze prachtige stad, gelegen binnen het Groene Hart.

Leerdam is een stad met een prettige mix van cultuur, natuur en historie. De historie is duidelijk waarneembaar door de vele historische bouwwerken zoals het Hofje van Aerden, de Grote Kerk en de stadsmuur en torens aan de Zuidwal.

Leerdam ligt aan de Linge. In de middeleeuwen was dit een drukbevaren rivier en Leerdam kon daardoor uitgroeien tot een belangrijk handelscentrum. De Steigerpoort werd omstreeks 1560 gebouwd en was een onderdeel van de verdediging van de vesting. Op de zuidwesthoek stond binnen de omwalling een kasteel dat door een gracht van de stad gescheiden was. Het kasteel is verwoest en de poorten en omwalling zijn in de loop der tijden gesloopt.

 

De Steigerpoort te Leerdam: Jan Weissenburch

Het desastreuze Rampjaar 1672 ging niet ongemerkt aan Leerdam voorbij. De stad was geen deel van Holland en diende zelf voor de verdediging te zorgen. Er was slechts één kanon waarvoor ras buskruit en kanonskogels werden aangeschaft. In 1672 rukte het vijandige leger op, via de Waaldijk richting Leerdam. Een brug werd over de Linge geslagen om de stad te belegeren. Om plundering en vernieling te voorkomen hield Leerdam zich ‘neutraal’ en betaalde de vijand een brandschatting, een soort afkoopsom. Het kanon is nooit afgevuurd en is door de Fransen in beslaggenomen. Na afloop van de oorlog heerste er nog lange tijd armoede en voedselnood, mede vanwege de inundaties in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, die het boerenland lange tijd onrendabel maakten.

Van de middeleeuwse vestingwerken is niet veel bewaard gebleven, behalve de hoekige grondvorm van de (oude binnen)stad en straatnamen als Westwal, Noordwal en Oostwal. Het meeste is in de 19de eeuw gesloopt. Wat oude restanten van de muur vinden we nog aan de Zuidwal, grenzend aan de Linge. Dit deel had namelijk ook een waterkerende functie en is daarom behouden. Op de zuidwest- en zuidoosthoek van de uit de 15de eeuw daterende muur staat een rondeel en op drie torentjes zijn midden 18de eeuw woningen gebouwd.

Glasfabriek Royal Leerdam

Op de plaats waar vroeger het kasteel van Leerdam stond werd in 1770-1772 het dameshofje Van Aerden gebouwd, gefinancieerd door Maria van Arerden-Ponderus . Omdat het Hofje veel groter is dan het kasteel, werd zelfs een deel van de slotgracht gebruikt om het Hofje te kunnen bouwen. Het is tot 1969 als zodanig in gebruik gebleven waarna een grondige restauratie plaats vond. Het doet nu dienst als raadszaal en trouwlocatie.

In Leerdam ontstond in de achttiende eeuw een bloeiende glasindustrie. De huidige glasfabriek Royal Leerdam geniet internationale bekendheid. In het Nationaal Glasmuseum aan de Lingedijk is antiek en modern glas uit binnen- en buitenland te zien. Het museum bestaat uit twee voormalige directeurswoningen (van de glasfabriek) die door middel van een modern middenstuk met elkaar zijn verbonden. Historische en verhalende exposities nemen u mee terug in de tijd. Daarnaast biedt het museum hedendaagse en experimentele tentoonstellingen.

Leerdam bezoeken?

Beleef de historie in Leerdam en haar prachtige natuurgebied de Zouweboezem.

kijk voor meer informatie op:

Voor meer informatie over het gebied, neem een kijkje op: groenehart.nl